Van de hemel naar de hel en weer terug

45plussers: 'go back in business yourself'

Men vraagt me af en toe wat ik zou doen als ik Option niet meer zou leiden. “Terug een bedrijf starten en verder ondernemen” is dan steevast mijn antwoord. Niet dat ik van plan ben om met Option te stoppen maar het ‘eens ondernemer, altijd ondernemer’ zit diep geworteld. En ik denk niet dat ik de enige ben. Ik sprak onlangs met iemand van achter in de 40 die er al een aardige managementcarrière heeft opzitten. Hij zit nu in een aantal raden van bestuur maar dat lijkt hem niet voldoende. Hij wil terug operationele dingen doen, actief de markt opgaan, klanten zien, deals doen, organiseren, mensen leiden, ervaring doorgeven enz. Wel, ik ben er zeker van dat zo iemand onze bedrijven een grote dienst kan bewijzen én op hetzelfde moment ook voor zichzelf dan terug uitdagingen formuleert en terug echt zin geeft aan wat hij dagdagelijks voor de kost doet. Dat geldt mijn inziens voor iedereen die na een stevige carrière en al aardig wat geld verdiend, nu wat zit rond te kijken en hier en daar een opdracht meepikt dikwijls als adviseur of in een raad van bestuur. “Het bloed kruipt waar het niet gaan kan”. Heb je bewezen talent te hebben, verspil het niet, go back in business yourself. Onze economie heeft je hard nodig.

De noodzaak aan de integratie van andere culturen

Een tijd geleden vertelde ik over het grote aantal Indische topmanagers in de technologiesector.

Naast de vaststelling dat de Indiërs (en ook andere Aziaten) steeds meer de dienst uitmaken in onze industrie, is er natuurlijk ook de vraag wat de gevolgen van die evolutie zijn voor bedrijven die in deze mondiale economie mee willen draaien.

De technologiesector, waarin ik met Option actief ben, is trouwens niet de enige die met de gevolgen van de globalisering wordt geconfronteerd.

Globalisering betekent per definitie ‘multicultureel’. En waar verschillende culturen elkaar ontmoeten bestaat, ook per definitie, het risico op gebrekkige communicatie.

Bij Option hebben we dat altijd proberen op te vangen door een soort ‘mirroring’: we integreren die culturen waar we mee te maken krijgen binnen ons eigen bedrijf, we ‘embedden’ ze als het ware in onze eigen bedrijfscultuur door zelf ook mensen uit andere culturen te rekruteren. Op die manier kunnen we letterlijk met andere culturen praten in hun eigen stem.

Die aanpak vergemakkelijkt niet alleen de communicatie met andere ondernemingen uit onze sector die een duidelijke internationale aanpak hebben, het helpt ook bij de dialoog met onze buitenlandse filialen in de bewuste landen.

Het integreren van andere culturen binnen het eigen bedrijf is volgens mij noodzakelijk om op een innovatieve en open manier mee aan de top te staan in de ‘flat world’ waarin we leven.

Indische topmanagers in de technologiesector

Afgelopen week was ik in Barcelona voor het 3GSM World Congress, waar de mobiele operatoren en technologiebedrijven van over de hele wereld hun meesterschap kwamen tonen.

In het internationale treffen dat 3GSM is, moest ik denken aan ‘The world is flat’ van Thomas L. Friedman. Het viel me op hoe heel wat topposities van grote technologiespelers tegenwoordig ingenomen zijn door Indiërs. De Indische managers staan erg hoog aangeschreven als daadkrachtige, competente en gedreven managers en ook wel een beetje workaholics. Het lijstje met Indische topmanagers in technologiebedrijven is indrukwekkend. Maar ook daarbuiten zijn ze alomtegenwoordig.

Denk bij ons bijvoorbeeld aan Ajit Shetty van Janssen Pharmaceutica, in 2004 nog verkozen tot Manager van het Jaar 2004. Of op wereldniveau aan frisdrankengigant PepsiCo die sinds vorig jaar wordt gerund door Indra Krishnamurthy Nooyi.

En in de technologiesector aan mensen als Arun Sarin, CEO van Vodafone; Prabhakar Raghavan, het hoofd van Yahoo’s Research afdeling; Anand Chandrasekher, Senior Vice President en Sriram Viswanathan, Vice President, allebei bij Intel; Santanagopalan Surya, Senior VP bij Infineon; Sanjay K. Jha, COO en President van Qualcomm’s CDMA Technologies Group, Nikesh Arora de VP European Operations bij Google. En ik vergeet er nog een hele hoop en niet alleen omdat hun namen soms moeilijk te onthouden, maar ook moeilijk uit te spreken zijn.

Het zijn stuk voor stuk globetrotter-managers die weten hoe de technologiewereld in elkaar zit en een sterke strategische visie hebben over de producten en diensten waarmee ze bezig zijn.

De redenen voor hun succes zijn uiteenlopend: er is de openheid en globale blik van de Indiase economie, ze spreken allemaal Engels, ze hebben een sterke technologische traditie en ze denken internationaal. Niet alleen de Indische bedrijven zijn dus bezig aan een wereldwijd economisch avontuur (denk bijvoorbeeld aan Mittal), ook hun managers zijn dat.

In het tijdschrift Time stond onlangs te lezen dat de high-tech sector in de VS een ongewoon hoge concentratie Indiërs in haar rangen heeft. Zowat 13 % van alle private, met durfkapitaal geruggensteunde start-ups in de VS zijn opgericht door Indische immigranten.

Prabhakar Raghavan, het hoofd van Yahoo’s Research afdeling, gaf in het artikel een verklaring: ‘Indiërs worden niet alleen gezien als technologische tovenaars, ze worden ook gezien als mensen die dingen gedaan krijgen’, zei hij vrij vertaald…

Je vindt dat verhaal hier: http://www.time.com/time/nation/article/0,8599,1561214,00.html

Slagen onze bewindslui erin om de bakens de verzetten zonder een crisis te doorworstelen ?

Inge Geerdens won in 2006 de Womed Award (Women in Enterprise and Development). Deze award bekroont elk jaar een zelfstandig ondernemende vrouw die haar bedrijf tot bloei brengt dankzij haar toewijding, verbeelding en volharding. Waarbij zij een evenwicht vindt tussen gezin en beroepsleven en ook blijk geeft van sociaal engagement. Ik vroeg haar om een stelling uit mijn boek te becommentariëren. Hier is haar integrale tekst.

“Als jonge zelfstandige kijk je enorm op naar bedrijfleiders die het gemaakt hebben en probeer je je eigen weg te zoeken in de mallemolen van administratie. Je vindt vaak weinig steun in je omgeving, omdat er inderdaad een sfeertje heerste van “dit is toch je eigen keuze” zodra je iets probeert aan te kaarten over het beleid in België voor de zelfstandige en de KMO. In toespraken hoor je vaak dat er veel subsidies en fondsen zijn voor KMO’s en toch geraak je daar zelf op geen enkele manier bij, of geraakt het geld niet tot bij jouw onderneming. Je doet ook een poging om je aan te sluiten bij enkele verenigingen, maar ook daar merk je na verloop van tijd dat ze vaak niet jouw belangen als bedrijfsleider dienen, maar meer gericht zijn op het verkrijgen van subsidies (van de overheid!) om hun eigen bestaan te kunnen verzekeren. En zo zoek je maar verder, met vallen en opstaan, en uiterst weinig steun van je omgeving of van de overheid. Vaak twijfel je of je wel goed bezig bent, en nog vaker heb je zin om er de brui aan te geven.

België heeft meer eigen bedrijven nodig, we moeten meer exporteren en minder importeren, dat lees je overal. Ook de werkgelegenheid kan maar in België toenemen als we meer eigen grote bedrijven hebben. Om een groot Belgisch bedrijf te krijgen, moeten er ontzettend veel kleintjes gesteund worden. En daar wringt het schoentje. Zodra je succesvol bent, gaan er deuren open. Maar vaak wordt je als kleine KMO in de kiem gesmoord door allerlei maatregelen, zoals vervroegde belastingen. Dit tij moet dringend keren, ondernemers moeten opstaan, zoch groeperen en vechten voor de toekomst van België en alle toekomstige jonge ondernemers. We mogen niet elk – uit tijdsgebrek – op ons eiland gaan zitten, of stilletjes aan naar het buitenland afzakken, zoals er nu velen doen, want dan gebeurt er zeker niets. We moeten zeggen waar het op staat en onze stem veel duidelijker laten horen. Hopelijk wordt de pers dan ook opnieuw een beetje kritischer. Want de uitspraak dat het toch zo slecht nog niet is in België, is zeker juist. Nog niet, inderdaad...”

Mijn nieuwjaarswensen voor de Vlaamse ondernemer? Klantgerichte innovatie, en liefst snel…

Zoals elk jaar profiteer ik van de jaarwisseling om de batterijen op te laden in de Zwitserse bergen. En ook wel een beetje om na te denken over wat het komende jaar ons gaat brengen. Een mooie aanzet daartoe kreeg ik tijdens de reizen naar Japan en China die ik, sinds de laatste post op mijn blog, ondernam.

De eerste belangrijke evolutie die ik voor het pas begonnen jaar zie is een eerder technologische: de doorbraak van mobiele e-mail. Ik denk daarbij vooral aan de particuliere gebruiker. In de bedrijfswereld is mobiele e-mail al langer bekend en ik verwacht dat we dit jaar ook de consument volop draadloos zullen zien beginnen mailen. Mobiele e-mail wordt één van die diensten waarvan de gebruikers zich op termijn zullen afvragen hoe ze ooit hebben kunnen leven zonder, net zoals pakweg de gsm zelf dus.

De tweede belangrijke trend die ik voor dit jaar zie is er één op bedrijfseconomisch vlak: de toenemende globalisatie en dus toenemende concurrentie waaraan ook de Vlaamse bedrijven zich mogen verwachten.

Tijdens een reis naar Japan en China, net voor de jaarwisseling, kreeg ik nog maar eens een staaltje te zien van de uitdagingen waar we voor staan. En die hebben voor een keer niets te maken met de economie van de Aziaten op zich maar wel met een veranderende mentaliteit bij de Aziatische ondernemers die de Vlaamse ondernemers best voor ogen kunnen houden…

In China bezocht ik twee giganten uit het zelfde marktsegment waarin Option zich bevindt.

Een van hen bestaat nog geen 12 jaar en stelt ondertussen 50.000 mensen tewerk waarvan zomaar even de helft in r&d. Bovendien moet 70 % van de nieuwkomers, die momenteel voor het bedrijf worden aangetrokken, PhD zijn. En nog een cijfer: niet minder dan 10 % van de omzet van het bedrijf wordt opnieuw in r&d gepompt…

Als ik dat hoor denk ik opnieuw aan de woorden “you ain’t seen nothing yet” waarmee ik in mijn boek de opkomst van de Aziatische economieën omschrijf.

Zeker als ook de Aziaten nu volop beginnen te schermen met innovatie. Toen ik het er met mijn Chinese gesprekspartners over had, zeiden ze dat men ook in China begrepen heeft dat innovatie het verschil maakt.

Ik vroeg hen hoe bedrijven op termijn sowieso nog kunnen het verschil maken met hun concurrenten als iedereen mikt op innovatie als concurrerend voordeel.

Mijn Chinese contactpersoon reageerde ondermeer met te zeggen dat ook zij daarbij klantgericht werken maar het meest opmerkelijke deel van haar antwoord was wel dit (vrij vertaald): “we beginnen ons te realiseren dat, als iedereen innoveert, wij ook moeten innoveren met nieuwe business modellen’.

Innovatie wordt dus belangrijker dan ooit. Maar dat is op zich niet voldoende nu ook de Aziaten de innovatiekaart trekken, tot zelfs op het niveau van hun business model, distributiestrategie, marketingaanpak en zo meer.

Wat er dan nodig is? Snelheid.

En dat is meteen wat ik de Vlaamse ondernemers toewens; dat ze in 2007 nog sneller dan vroeger kunnen innoveren, liefst een aantal maanden voor de anderen… Want alleen dan zult u nog het verschil kunnen maken.

Bedrijven die niet snel innoveren zullen het niet overleven. Laat het ons dus doen. En tegelijkertijd beseffen dat niet alle innovaties, die op de markt worden gebracht, ook meteen zullen slagen. Maar dat betekent niet dat we het niet moeten doen.

Een innovatief 2007,

Jan

China in de ban van de piano

Ik vroeg Frans Crols, directeur van het weekblad Trends, om een commentaar te geven op één of andere passage uit het boek. Hij pikte in op 'innovatie in Azië' en 'dat we in Vlaanderen te zacht geworden zijn'.

Hieronder de integrale tekst van Frans Crols:

' In het Casino van Blankenberge luisterde ik voor kort naar de jonge Vlaamse pianovirtuozen Mirek Coutigny en Philippe Ivanov. Mirek is 14 en Philippe 18. Philippe is de broer van Dimitri Ivanov, tweede prijs van de Koningin Elisabethwedstrijd 2005. Zij speelden op een Steinway, geleverd door Chris Maene. Een gesprek van voor een tijd met Chris Maene spookte toen in mijn kop en in het boek van Jan Callewaert vind ik daar echo's van terug. Chris Maene is pianobouwer en cultuurminnaar met een eigen festival in zijn prachtige atelierwoning in Ruiselede. De grote pianosterren van de nabije toekomst wonen in China, zei Maene, en hij koppelde daaraan bedenkingen over de verschuiving van de pianoproductie van West-Europa naar China.

Wie wil uitmunten aan de piano staat voor een zwaar leven en begint best vroeg. Jongelui als Coutigny en Ivanov oefenen als galeislaven aan de toetsen. Dag in en dag uit, uren na uren. Enkel volledige toewijding, passie, een ontzettende zin voor concentratie, een stimulerende omgeving brengen pril talent tot wasdom.

De mening van Chris Maene, en ik volg hem, is dat de westerse jeugd zoveel vermaak, afleiding, versnippering en verwarring vindt op haar dagelijkse weg dat zij de zin verliest om de opoffering te doen van veel plezier en prikkels om pianovedette te worden. Er is een oorzakelijk verband: wie honger heeft of onderdrukt wordt, Russische joden bijvoorbeeld, is zeer gemotiveerd om met muziek zijn achterstelling te bevechten.

China is in de ban van de piano, organiseert aan de lopende band festivals, produceert de eerste internationale brede generatie van wonderkinderen van het klavier. Veel heeft te maken met de wil om op die wijze geld te verdienen, de familie eer te bewijzen en de wereld te overtuigen van de Chinese superioriteit. Wat wij niet meer doen, tien uur per dag oefenen op de laatste noot voor een sublieme Chopinvertolking, is ginder de mode.

Is dat verschijnsel van excelleren in China beperkt tot de piano? Jan Callewaert ziet in Azië terecht een nieuwe bron van creativiteit. Het is geen toeval, en laten wij dat dan toegepaste kunsten en ambachtelijkheid noemen, dat steeds meer westerse artiesten hun kunstwerken in China laten maken. De Chinese vakmensen halen een hoge kwaliteit en de prijzen zijn laag. Een containertje kunst is ginder gevuld aan een fractie van de prijs van een bestelling bij, bijvoorbeeld, Vlaamse metaalbouwers. '

Waarom het boek en deze blog?

Sinds Option in 2005 werd verkozen tot onderneming van het jaar en ikzelf een paar maanden later tot Ondernemer van het jaar, werd ik vaak gevraagd om het verhaal van Option te vertellen en mijn mening te geven over allerhande managementthema's, voornamelijk over ondernemerschap en innovatie.

Mensen bleken vooral geïnteresseerd in hoe een Vlaams bedrijf als het ware vanuit het niets en met vallen en opstaan kan uitgroeien tot een wereldspeler in een hoogtechnologische omgeving.

Tijdens de vele toespraken en debatten waar ik aan deelnam kwam ik daarbij in contact met andere ondernemers, hun visies, hun meningen, hun zorgen en hun ervaringen.

Hieruit is het idee ontstaan om mijn inzichten in een boek neer te schrijven. ‘Van de hemel naar de hel en weer terug’ gaat dus in de eerste plaats over ondernemerschap en innovatie waarbij ik enerzijds het verhaal van Option vertel en anderzijds in een aantal reflecties mijn inzichten met u deel.

Ik pretendeer met die inzichten geen absolute waarheid te verkondigen maar eenvoudigweg 20 jaar ondernemerservaring, met iedereen die er in geïnteresseerd is, te delen.

Het boek richt zich zowel tot mensen die simpelweg het verhaal van Option eens willen lezen als tot managers en ondernemers die op zoek zijn naar herkenning, inzicht en soms ook wel een stuk houvast.

Bovendien denk ik dat mijn ondernemerservaring ook nuttig kan zijn voor jongeren, studenten of mensen die op het punt staan om ondernemer te worden of het net geworden zijn. Hen wil ik vooral duidelijk maken dat ondernemen echt wel de moeite waard is maar dat ze realistisch genoeg moeten zijn om te weten dat het met vallen en opstaan gebeurt en dat niets zomaar uit de lucht komt vallen.

In de lijn van de innovatiegedachte die er bij Option diep ingebakken zit, wou ik het niet alleen bij een boek laten maar wil ik het debat over ondernemerschap en innovatie blijven voeren en mijn inzichten blijven delen met iedereen die daarin geïnteresseerd is. De nieuwe communicatietechnologieën stellen me daartoe in staat. Vandaar dus deze blog.

Deze blog gaat over innovatie en ondernemerschap en niet over het reilen en zeilen van Option. Daar zijn aparte communicatiekanalen voor waar dat kan gevolgd worden.

Uiteraard ben ik ook erg nieuwsgierig naar uw ideeën al voeg ik er meteen aan toe dat het leiden van Option mijn hoofdtaak is en ik niet kan antwoorden op elke e-mail of commentaar op deze blog al zal ik er in mijn postings wel rekening mee houden.

Door mijn drukke taak als CEO van Option zal de regelmaat van nieuwe postings ook variëren.

Ik hoop dat u regelmatig zal terugkomen en kijk nu al uit naar een interactieve dialoog.